ERP sistemine geçiş; muhasebe, stok, satış, satın alma ve gerekiyorsa üretim kayıtlarını Excel dosyalarından ve ayrı programlardan alıp tek bir veritabanında, tek bir kod düzeniyle yeniden kurmaktır. Kurulum işin en kısa kısmıdır. Süreyi ve başarıyı belirleyen üç şey var: hangi modüllerle başlanacağı, verinin aktarımdan önce ne kadar temizlendiği ve açılış bakiyelerinin hangi tarihte, kimin onayıyla kesildiği. Tipik bir KOBİ geçişi birkaç haftada canlıya alınabilir; üretim, çok şirket ve entegrasyon eklendikçe takvim aylara uzar.
Bu yazıda Excel ve ön muhasebe programıyla büyümüş bir şirketin Logo ERP'ye geçişini, bizim sahada uyguladığımız sırayla anlatıyorum: belirtiler, sekiz aşamalı süreç, modül seçimi, proje ekibi, veri temizliği, açılış fişi, paralel çalışma, eğitim ve canlı günü. Aradaki araçlarla kendi takviminizi, risklerinizi ve aktarım şablonlarınızı çıkarabilirsiniz.
- İlk fazda yalnız kayıt zincirinin çekirdeğini açın: cari, stok, satış-satın alma, muhasebe ve e-belge. Üretim ve bütçe ikinci fazın işi.
- Aktarılan veri temizlenmiş veri olmalı: cariler VKN/TCKN ile tekilleşsin, stok kodları tek bir kurala otursun, birim ve KDV oranları düzeltilsin.
- Geçmiş yılların hareketlerini taşımayın; açılış bakiyeleri ve açık belgelerle başlayın, eski sistemi salt okunur arşiv olarak saklayın.
- Canlı tarihi ay başı ya da yıl başı olsun. Açılış fişini mali müşaviriniz kontrol etmeden canlıya geçmeyin.
- Eğitimi modüle göre değil role göre planlayın ve canlıdan önce başlatın; ilk 30 gün yoğun destek dönemidir.
- İçeride karar yetkisi olan bir proje sahibi yoksa en iyi yazılım da takvimi kurtaramaz.
ERP nedir, Excel ve ön muhasebe programından farkı ne?
ERP (Enterprise Resource Planning, kurumsal kaynak planlaması), bir şirketin muhasebe, finans, stok, satış, satın alma, üretim ve insan kaynakları kayıtlarını ortak bir veritabanında tutan iş yazılımıdır. Temel farkı şu: bir işlem bir kez girilir ve ilgili bütün kayıtları aynı anda üretir. Depodan çıkan bir satış faturası kesildiğinde stok miktarı düşer, müşterinin cari bakiyesi artar, KDV ve satış hesapları muhasebeye işlenir; kimse bu bilgiyi ikinci bir dosyaya yeniden yazmaz.
Excel'de aynı satış üç ayrı yere dokunur: satışçının sipariş listesi, depocunun stok dosyası ve muhasebecinin fatura tablosu. Üç kopya, üç ayrı güncelleme saati ve üç ayrı hata ihtimali demektir. Ön muhasebe programı bu tabloyu düzeltir ama genellikle cari, fatura ve kasa-banka ile sınırlı kalır; depo transferi, satın alma onayı, maliyet ya da üretim reçetesi gibi işler yine dışarıda, Excel'de yürür.
| Ölçüt | Excel tabloları | Ön muhasebe programı | ERP (ör. Logo Tiger 3) |
|---|---|---|---|
| Aynı veri kaç yerde? | Her ekipte ayrı kopya | Cari ve fatura tek yerde, gerisi dışarıda | Tek veritabanı, tek kart |
| Eşzamanlı kullanıcı | Dosya kilitlenir, son kaydeden kazanır | Sınırlı, genelde muhasebe ekibi | Rol bazlı, birimler aynı anda |
| Yetki ve iz kaydı | Dosya şifresi kadar | Kullanıcı bazlı temel yetki | Ekran, işlem ve alan bazlı yetki; kim neyi değiştirdi kaydı |
| Stok ve maliyet | Elle sayım, formüller | Basit giriş-çıkış | Ambar bazlı stok, maliyet yöntemi, lot ve seri takibi |
| Raporlama | Her ay yeniden kurulan pivot | Hazır muhasebe raporları | Modüller arası raporlar, özel rapor tasarımı |
| e-Fatura / e-Arşiv | Ayrı portal, elle | Çoğunda entegre | Belge akışının içinde, sevk ve tahsilatla bağlı |
| Ne zaman yeter? | Tek kişinin işi, az kayıt | Stoksuz veya basit stoklu küçük şirket | Birden çok birim aynı veriye dokunuyorsa |
Logo ailesinde bu yelpazenin farklı noktalarına karşılık gelen ürünler var. KOBİ tarafında muhasebe ve stok odaklı Logo Go 3 duruyor; çok şirket, çok döviz, üretim ve planlama isteyen orta ölçekli şirketler için Logo Tiger 3. Wings ailesi (Go Wings, Tiger Wings) aynı çizginin masaüstüne ek olarak web tarayıcısından da kullanılabilen kuşağı; Logo'nun kendi SSS'ine göre Go 3 ve Tiger kurulumları şirket veritabanı güncellenerek Wings'e yükseltilebiliyor. Hangi ürünün size uyduğunu, lisans ve toplam maliyet farklarıyla birlikte Logo Go3 mü, Tiger 3 mü yazısında ayrıca ele alıyoruz. Burada ürün seçildikten sonraki kısma, yani geçişin kendisine odaklanıyorum.
ERP'ye geçme zamanı geldi mi? Yedi belirti ile kontrol edin
ERP ihtiyacı nadiren tek bir olayla ortaya çıkar. Teklif görüşmelerinde bana anlatılan hikâyeler hep birikmiş küçük sürtünmelerden oluşuyor. Muhasebe müdürü ay sonunu anlatır, depo sorumlusu sayımı, satışçı da müşteriye bakiye söyleyemediği günü. Aşağıdakilerden şirketinizde gördüklerinizi işaretleyin. Tek başına hiçbiri karar sebebi değil; tanıdık gelenlerin sayısı arttıkça sorun dosyadan çıkıp birimler arasına taşınmış demektir.
Stoğu olmayan, üç beş kişilik bir hizmet şirketi için ERP çoğu zaman gereğinden ağırdır. Fatura, tahsilat ve masraf takibi yapan bulut tabanlı bir ön muhasebe programı ve düzenli çalışan bir mali müşavir bu ölçekte yeterlidir. Sorununuz tek bir süreçteyse (ör. teklif hazırlama ya da saha randevusu) önce o süreç için dar kapsamlı bir çözüm düşünün; Excel yerine ne kullanılır yazısında hazır program ile özel yazılım ayrımını anlatıyoruz. ERP'nin karşılığını verdiği yer, birden çok birimin aynı veriye dokunduğu noktadır.
ERP geçiş süreci kaç adımda tamamlanır?
ERP geçiş süreci, sahada uyguladığımız haliyle sekiz aşamadan oluşur. Aşamalar birbirinin üzerine biner: veri temizliği analiz biterken başlar, eğitim test sürerken başlar. Ama sıralama bozulmaz. Özellikle kod standardı ve veri temizliği, aktarımdan önce tamamlanmak zorundadır; aksi halde kirli veri yeni sisteme “resmî” olarak girer.
Her aşamanın elle tutulur bir çıktısı ve bir karar sahibi olmalı. Çıktısı belli olmayan aşama bitmez, sadece bir sonrakine sızar. Aşağıdaki tabloda her adımın ne ürettiğini ve kimin onayladığını görebilirsiniz.
- Keşif ve süreç analiziÇıktı: Süreç haritası (teklif → sipariş → sevk → fatura → tahsilat), veri envanteri, entegrasyon listesiKarar sahibi: Proje sahibi
- Modül planı ve kapsamÇıktı: Faz 1 / faz 2 modül listesi, yetki matrisi taslağı, rapor ihtiyaçlarıKarar sahibi: Proje sahibi + çözüm ortağı
- Kurulum ve firma yapılandırmasıÇıktı: Test ve canlı firmaları, şirket/şube/ambar tanımları, hesap planı, parametrelerKarar sahibi: Çözüm ortağı + mali müşavir
- Kod standardı ve veri temizliğiÇıktı: Cari, malzeme ve hizmet kodlama kuralı; tekilleştirilmiş kart listeleriKarar sahibi: Anahtar kullanıcılar
- Veri aktarımıÇıktı: Deneme aktarımı raporları, son aktarım, açılış fişleriKarar sahibi: Çözüm ortağı + mali müşavir
- Test ve paralel çalışmaÇıktı: Senaryo test listesi, günlük karşılaştırma raporu, kapatılan fark listesiKarar sahibi: Anahtar kullanıcılar
- Rol bazlı eğitimÇıktı: Rol başına kısa kılavuz, test firmasında uygulamalı senaryolarKarar sahibi: Çözüm ortağı → anahtar kullanıcı
- Canlıya alım ve ilk 30 günÇıktı: Canlı günü kontrol listesi, haftalık hata listesi, ilk ay kapanış provasıKarar sahibi: Herkes
ERP kurulumu ne kadar sürer? Geçiş Planlayıcı
“ERP kurulumu ne kadar sürer?” sorusuna dürüst cevap bir aralıktır. Muhasebe, stok ve e-fatura ile sınırlı, tek şirketli ve verisi derli toplu bir KOBİ için birkaç hafta yeterli olabilir. Hizmet sayfamızda örnek olarak verdiğimiz akış da böyle bir kapsamı anlatıyor: bir hafta analiz, iki hafta kurulum, bir hafta veri aktarımı, bir hafta eğitim ve canlıya alım. Ancak bu akış, verinin aktarıma hazır olduğu varsayımına dayanır.
Takvimi uzatan şey çoğunlukla yazılım değildir. Sırasıyla en çok gördüğümüz uzatıcılar şunlar: kirli veri (mükerrer cari, kurala bağlanmamış stok kodu), karar gecikmesi (kod yapısını, hesap planını ya da yetki matrisini onaylayacak kişinin olmaması), üretim modülü, çok şirketli yapı ve entegrasyon sayısı. Aşağıdaki planlayıcı bu etkenleri hesaba katarak size özel bir hafta aralığı ve aşama takvimi çıkarır.
| Etken | Nasıl görünür? | Takvime etkisi |
|---|---|---|
| Veri kalitesi | Mükerrer cari, kodsuz stok, mutabık olmayan bakiye | Veri aşamasını en çok uzatan etken |
| Karar gecikmesi | Proje sahibi yok, onaylar haftalarca bekliyor | Analiz ve kurulum arasında boşluk |
| Üretim / MRP | Reçete, iş emri, rota ve kapasite tanımı | Kurulum ve test aşamasına haftalar ekler |
| Çok şirket / şube | Ortak kart politikası, şirketler arası işlemler, ambar yapısı | Kurulum ve aktarımı uzatır |
| Entegrasyon sayısı | E-ticaret, pazaryeri, B2B, banka | Her biri ayrı test; canlıdan sonra açılmalı |
| Kullanıcı sayısı | Eğitim grubu, yetki tanımı, destek yükü | Eğitim ve ilk ay desteğini büyütür |
Şirketinizi tarif eden seçenekleri işaretleyin. Planlayıcı hazırlık skorunuzu, tahmini hafta aralığını, aşama bazlı takvimi, önerilen canlı dönemini ve öncelikli risklerinizi aynı anda günceller. Sonuç sağdaki panelde de özetlenir.
Nisan başı bir çeyrek başlangıcıdır; geçici vergi dönemiyle aynı kesitte geçmek mali müşavirin işini kolaylaştırır. Yıl içi geçiş olduğu için açılışta kümülatif mizan devri gerekir.
Çubuklar beklenen süreyi gösterir; çakışan aşamalar aynı haftalarda paralel yürür. Son çubuk canlı sonrası yoğun destek dönemidir.
- YüksekMükerrer cari riskiAynı firma birden çok kartla taşınırsa bakiyeler bölünür, risk limiti ve yaşlandırma raporu yanlış çıkar. Aktarımdan önce VKN/TCKN ile tekilleştirme yapın; yazıdaki tarayıcı ilk taramayı sizin yerinize yapar.
- YüksekStok kodu standardı yokKod standardı belirlenmeden açılan malzeme kartları sonradan değiştirilemeyecek kadar çok belgeye bağlanır. Kod yapısını (grup, alt grup, sıra) analiz aşamasında yazılı hale getirin ve temizliği bu kurala göre yapın.
- OrtaCari bakiyeler doğrulanmamışMutabakatı yapılmamış bakiye yeni sisteme taşındığında hata da yeni sisteme taşınır, üstelik artık “ERP böyle diyor” denir. Geçişten önce büyük carilerle ekstre mutabakatı yapın.
- OrtaGüncel depo sayımı yokStok açılışı sayım sonucuyla yapılmalı, Excel'deki teorik miktarla değil. Canlı tarihinden hemen önceki hafta sonuna tam sayım planlayın.
- Ortae-Belge geçişi canlı gününe bağlıe-Fatura / e-Arşiv kullanıcısıysanız entegratör tanımları, seri ve numara sürekliliği canlı gününden önce test edilmeli. İlk resmî belgeyi canlı günü ekip olarak birlikte kesin.
Süreler, ekibimizin saha deneyiminden türetilmiş örnek/tahmini katsayılarla hesaplanır; teklif veya teslim taahhüdü değildir. Gerçek takvim keşif görüşmesi ve veri incelemesinden sonra netleşir. Hiçbir bilgi kaydedilmez, hesap tarayıcınızda yapılır.
Hangi modüller gerçekten gerekli? İhtiyaç analizi nasıl yapılır?
İhtiyaç analizine modül listesinden değil, bugün kullandığınız dosyalardan başlayın. Ortak klasördeki her Excel dosyası, birinin bir işi takip ettiği anlamına gelir. Dosyaları tek tek açıp “bu ne işe yarıyor, kim güncelliyor, kim okuyor” sorularını sormak, modül listesini kendiliğinden çıkarır. Karşılığı olmayan dosyalar da değerlidir: bunlar ya ikinci fazın konusudur ya da ERP dışında kalması gereken iştir.
Sonra her modülü üç kovaya ayırın: ilk günden gerekli, olsa iyi olur, sonra. İlk kovada kayıt zincirinin çekirdeği durur: cari, stok, satış ve satın alma, muhasebe ve yasal zorunluluk varsa e-belge. Bütçe, sabit kıymet, gelişmiş raporlama, kalite kontrol gibi başlıklar çekirdek oturduktan sonra açılınca hem daha hızlı kurulur hem de gerçek veriyle tasarlanır.
- İlk günKayıt zincirinin çekirdeği. Biri eksikse zincir Excel'e geri kırılır.
- Olsa iyi olurİş değeri yüksek ama canlı gününü riske atmamalı. Birinci ayın sonunda açılabilir.
- SonraÇekirdek veriye dayanan modüller. İkinci fazda, gerçek hareket verisiyle tasarlanır.
Aşağıdaki eşleme, Excel'den gelen şirketlerde en sık karşılaştığımız dosyaların Logo tarafındaki karşılığını gösteriyor. Ekran ve modül adları ürüne ve sürüme göre küçük farklar gösterebilir.
| Bugünkü dosya | Logo tarafındaki karşılığı | Kova | Not |
|---|---|---|---|
| cari_listesi.xlsx | Finans → Cari Hesaplar | İlk gün | Müşteri ve tedarikçi kartları; VKN/TCKN, vergi dairesi, adres, vade |
| stok_son_GUNCEL.xlsx | Malzeme Yönetimi | İlk gün | Malzeme kartları, birim setleri, ambarlar, açılış miktarları |
| fiyat_listesi_2026.xlsx | Satış ve Dağıtım / Satınalma → fiyat kartları | İlk gün | Satış ve alış fiyatları, müşteri grubu bazlı fiyatlar |
| siparis_takip.xlsx | Satış ve Dağıtım / Satınalma → siparişler | İlk gün | Açık siparişler canlı gününde yeni sisteme alınır |
| cek_takip.xlsx | Finans → Çek/Senet | İlk gün | Portföydeki çekler vade, banka ve seri numarasıyla tek tek |
| banka_hareketleri.xlsx | Finans → Banka | İlk gün | Banka hesap kartları ve geçiş tarihindeki bakiye |
| maas_puantaj.xlsx | Bordro / İK ürünü | Olsa iyi olur | Logo'da bordro, ticari pakete dahil değildir; ayrı lisanslanan bir İK/bordro ürünüyle yürür. Teklifte ayrıca sorun |
| recete_maliyet.xlsx | Üretim Kontrol | Sonra | Malzeme kartları oturduktan sonra ikinci fazda |
| butce_2027.xlsx | Bütçe | Sonra | İlk yılın gerçekleşen verisiyle kurulması daha anlamlı |
Üretim ayrı bir karar. Reçete ve iş emri, malzeme kartlarının ve birimlerin kesinleşmiş olmasına dayanır. Malzeme kodları henüz temizlenirken üretimi de açmak, reçeteleri iki kez kurmak demektir. Üretim yapan bir şirketseniz çoğu durumda önce ticari ve muhasebe tarafını canlıya alıp üretimi ikinci fazda devreye almayı öneriyoruz; ayrıntısını üretim ve planlama için Logo ERP sayfasında anlattık.
ERP proje ekibi kimlerden oluşmalı?
ERP projesi bir yazılım kurulumu gibi görünür ama aslında bir organizasyon projesidir. Kod yapısına, hesap planına, kimin hangi belgeyi onaylayacağına şirket içinden biri karar vermelidir; çözüm ortağı seçenekleri ve sonuçlarını anlatır, kararı vermez. Ekibi dört rol üzerine kurmanızı öneririm.
İç proje sahibi genellikle genel müdür, finans müdürü veya operasyon müdürüdür. Haftalık toplantıya katılır, kapsam değişikliğini onaylar, birimler arasında anlaşmazlık olduğunda son sözü söyler. Anahtar kullanıcılar her birimden işi en iyi bilen kişilerdir: muhasebeden biri, depodan biri, satıştan biri. Test senaryolarını onlar yazar, canlıdan sonra ilk soruları onlar karşılar.
Mali müşavir projede sanıldığından daha merkezi bir roldedir. Hesap planının tekdüzen hesap planına uygun kırılımı, açılış fişinin bakiyeleri, KDV ve tevkifat parametreleri, geçiş tarihinin beyan dönemleriyle ilişkisi onun onayından geçmelidir. Dışarıdan hizmet aldığınız bir müşavirle çalışıyorsanız, ilk toplantıya onu da davet edin ve açılış fişini birlikte kontrol edeceğiniz günü baştan takvime koyun.
Çözüm ortağı kurulum, yapılandırma, aktarım, eğitim ve destekten sorumludur. Bu rolde W3 olarak Logo ERP çözüm ortaklığı hizmeti veriyoruz. Çözüm ortağı seçerken neye bakılacağını ayrıca merak ediyorsanız yazılım firması seçerken dikkat edilmesi gerekenler yazımızdaki ölçütler ERP için de geçerli.
Kim ne yapar? Rol ve sorumluluk tablosu
| İş | Proje sahibi | Anahtar kullanıcı | Mali müşavir | Çözüm ortağı |
|---|---|---|---|---|
| Kapsam ve modül planı | Onaylar | Görüş verir | Bilgilendirilir | Hazırlar |
| Kod standardı (cari, malzeme) | Onaylar | Hazırlar | Bilgilendirilir | Önerir |
| Hesap planı ve parametreler | Bilgilendirilir | Görüş verir | Onaylar | Kurar |
| Veri temizliği | Takip eder | Yapar | Bakiyeleri kontrol eder | Araç ve kural sağlar |
| Açılış fişi | Bilgilendirilir | Kontrol eder | Onaylar | Aktarır |
| Test senaryoları | Onaylar | Yazar ve yürütür | Muhasebe senaryolarını kontrol eder | Destekler |
| Eğitim | Katılımı sağlar | Alır, sonra verir | Gerekirse katılır | Verir |
| Canlıya geçiş kararı | Verir | Hazır olduğunu bildirir | Açılışı onaylar | Teknik hazırlığı onaylar |
ERP veri aktarımı: hangi veriler, hangi sırayla taşınır?
ERP veri aktarımı belirli bir sırayla yapılır, çünkü her katman bir öncekine bağlıdır. Açık bir fatura cari kartı olmadan, stok açılışı malzeme kartı ve ambar olmadan, çek portföyü banka ve cari kartı olmadan aktarılamaz. Sırayı bozmak, hata raporunu “kart bulunamadı” satırlarıyla doldurur.
- 1.Kod standartları ve tanımlarCari ve malzeme kod yapısı, birim setleri, ambarlar, özel kodlar, ödeme planları, hesap planı
- 2.Ana kartlarCari, malzeme, hizmet, banka ve kasa kartları
- 3.Açılış bakiyeleriCari bakiyeler, stok miktar ve maliyetleri, banka ve kasa bakiyeleri, muhasebe açılış fişi
- 4.Açık kalemlerKapanmamış faturalar, çek/senet portföyü, açık satış ve satın alma siparişleri
- 5.Geçmiş hareketler (isteğe bağlı)Yalnız gerçekten gerekiyorsa, genellikle rapor amaçlı özet olarak
Logo tarafında Excel'den toplu kart ve hareket aktarımı için ExcelTrans aracı kullanılır. ExcelTrans, Logo'nun ERP setleriyle birlikte gelen bir aktarım aracı. Çalışma biçimi basit: aktarılacak kart türü için şablonu programın içinden üretirsiniz, Excel'de doldurursunuz, yine program üzerinden içeri alırsınız. Tam kullanım lisansa bağlıdır; demo kipinde yalnız birkaç satır aktarılabilir, yani gerçek bir deneme aktarımı için lisansın açık olması gerekir. Her turdan önce veritabanı yedeği alın; hatalı bir toplu aktarımı geri almanın en kısa yolu yedeğe dönmektir. Daha karmaşık kaynaklarda (başka bir ERP'nin veritabanı gibi) aktarım betikleri veya Logo'nun resmî entegrasyon katmanları devreye girer; bunlar için API geliştirme tarafındaki tecrübemizi kullanıyoruz.
Bizim ekipte aktarım en az üç tur sürer: iki deneme aktarımı test firmasına, bir son aktarım canlı firmaya. Birinci deneme şablon ve eşleme hatalarını, ikinci deneme veri hatalarını yakalar. Son aktarım canlı tarihinden hemen önceki bakiyelerle yapılır ve açılış fişiyle tamamlanır.
Geçmiş yılların hareketleri taşınmalı mı?
| Seçenek | Artısı | Eksisi | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| Yalnız açılış + açık kalemler | En hızlı ve en temiz başlangıç; hata yüzeyi küçük | Eski yılın detayı için eski sisteme bakmak gerekir | Çoğu şirket için önerimiz |
| Cari yılın hareketleri | Yıl içi geçişte yıl sonu raporları tek sistemden çıkar | Aktarım ve mutabakat süresi belirgin şekilde uzar | Yıl ortası geçişte değerlendirin |
| Son 3–5 yılın tüm hareketleri | Tüm geçmiş tek ekranda | Eski kirli veri de taşınır, aktarım haftalar sürer, yeni sistemin raporları geçmiş hatalarla bozulur | Önermiyoruz |
| Aylık özet hareketler | Karşılaştırmalı satış ve satın alma raporları için yeterli | Belge detayı yoktur, yalnız analiz amaçlıdır | Rapor ihtiyacı varsa ara yol |
Kart türünü seçin; araç o kart için zorunlu ve önerilen sütunları, her sütunda en sık yapılan hatayla birlikte gösterir. Başlık satırını kopyalayıp kendi temizlik tablonuzu bu düzende hazırlayın. Logo'nun ExcelTrans şablonu kendi alan adlarını üretir. Buradaki başlıklar temizlik ve kontrol tablosu içindir; son eşleme aktarım aşamasında yapılır.
Müşteri ve tedarikçi kartları. Bütün belge ve bakiyeler bu karta bağlanır; tekilleştirme burada yapılır. (8 zorunlu, 7 önerilen sütun)
| Sütun | Durum | Ne girilir? | Sık yapılan hata |
|---|---|---|---|
| Cari Kodu | Zorunlu | Kod standardına göre verilen benzersiz kod | Cari kodu ile bağlı olduğu muhasebe hesabını (120.01.001) aynı şey sanmak. Muhasebe bağlantısı kartta ayrı tanımlanır; cari kodu kendi kuralını izler. |
| Unvan | Zorunlu | Fatura üzerindeki resmî unvan | Kısaltma ve takma adla girmek (“Ahmet Bey Nakliye”); e-faturada alıcı unvanı resmî kayıtla uyuşmalı. |
| VKN / TCKN | Zorunlu | Tüzel kişide 10 haneli VKN, şahısta 11 haneli TCKN | Baştaki sıfırın Excel'de silinmesi; sütunu metin biçimine almadan yapıştırmayın. |
| Vergi Dairesi | Zorunlu | Vergi dairesinin adı | Aynı daireyi farklı yazımlarla girmek (“Kadıköy V.D.”, “KADIKÖY”). |
| Kart Tipi | Zorunlu | Alıcı, satıcı veya alıcı + satıcı | Hem müşteri hem tedarikçi olan firmaya iki ayrı kart açmak. |
| Adres | Zorunlu | Fatura adresi | İl ve ilçeyi adres metnine gömmek; ayrı sütunda tutun. |
| İl | Zorunlu | Plaka değil il adı | “İstanbul”, “ISTANBUL”, “İst.” gibi karışık yazımlar raporu böler. |
| İlçe | Zorunlu | İlçe adı | Boş bırakmak; e-belge ve sevk adresinde gerekir. |
| Ülke | Önerilen | Yurt dışı cariler için | İhracat müşterisine VKN alanına yabancı vergi numarası yazmak; ayrı alanı kullanın. |
| Telefon | Önerilen | Tek biçimde: 0XXX XXX XX XX | Birden çok numarayı tek hücreye yazmak. |
| E-posta | Önerilen | Fatura ve ekstre e-postası | Kişisel e-postaları gereksiz yere taşımak; KVKK gereği yalnız ihtiyaç duyulanı alın. |
| IBAN | Önerilen | Tedarikçi ödemeleri için | Boşluklu ve boşluksuz karışık yazım; tek biçime çevirin. |
| e-Fatura Mükellefi (E/H) | Önerilen | Belge tipini belirler | Bilgiyi elle girip güncellememek; canlıdan önce mükellef listesinden kontrol edin. |
| Vade (gün) | Önerilen | Varsayılan ödeme vadesi | “30 gün”, “1 ay” gibi metinler; yalnız sayı girin. |
| Özel Kod / Grup | Önerilen | Bölge, sektör, satış temsilcisi | Rapor ihtiyacı belirlenmeden rastgele grup kodu vermek. |
Cari Kodu → Unvan → VKN / TCKN → Vergi Dairesi → Kart Tipi → Adres → İl → İlçe → Ülke → Telefon → E-posta → IBAN → e-Fatura Mükellefi (E/H) → Vade (gün) → Özel Kod / Grup
Türkçe bölgesel ayarlı Excel'de CSV ayırıcısı genellikle noktalı virgüldür. Sekme ayırıcılı (TSV) başlık doğrudan Excel hücrelerine yapıştırılır. Önizlemede sekmeler “→” ile gösterilir; kopyalanan metin gerçek sekme karakteri içerir.
Excel verisi aktarımdan önce nasıl temizlenir?
Veri temizliği projenin en sıkıcı ve en belirleyici kısmıdır. Burada harcanan her gün, canlıdan sonraki haftalarda düzeltme fişiyle uğraşmamak demektir. Temizliği çözüm ortağı tek başına yapamaz: “Bu iki kart aynı firma mı?” sorusunu ancak o firmayla çalışan satışçı ya da muhasebeci cevaplayabilir.
Cari temizliğinin anahtarı VKN/TCKN'dir. Unvan yazımları değişir (“A.Ş.”, “AŞ”, “Anonim Şirketi”), ama vergi numarası değişmez. Önce aynı numaraya sahip kartları gruplayın, ardından aynı unvana sahip ama farklı numara taşıyan kartlara bakın: bunlar ya gerçekten farklı şirketlerdir ya da numaralardan biri yanlış yazılmıştır. VKN'nin son hanesi, TCKN'nin son iki hanesi kontrol hanesidir; tek hanesi yanlış yazılmış numaraların çoğu bu kontrolde takılır.
Cari listenizden iki sütunu (VKN/TCKN ve unvan) kopyalayıp aşağıya yapıştırın. Sekme, noktalı virgül veya virgülle ayrılmış olabilir; sütun sırası önemli değil. Araç numaraların biçimini ve kontrol hanesini denetler, aynı numaralı kartları ve aynı unvanlı ama farklı numaralı kartları gruplar.
Liste yapıştırdığınızda sonuçlar burada belirir.
İşlem tamamen tarayıcınızda yapılır; yapıştırdığınız veriler hiçbir sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Kontrol hanesi doğrulaması biçim kontrolüdür; numaranın gerçekten kayıtlı olduğunu GİB sorgusuyla teyit edin.
Stok tarafında iş biraz daha uzun. Kod standardı: yeni kodları bir kurala göre verin (grup, alt grup, sıra) ve eski kodları bir eşleme tablosunda saklayın. Birim: satışta koli, depoda adet sayılan ürünlerde çevrim katsayısını kesinleştirin. KDV oranı: eski yıllardan kalan oranları güncel oranlarla karşılaştırın. Pasif kartlar: iki yıldır hareket görmeyen ve bakiyesi olmayan malzemeyi taşımayın. Excel'den gelen şirketlerde malzeme listesinin ciddi bir kısmının bu gruba düştüğünü sık görüyoruz; o kartları yeni sistemde kimse aramaz.
E-ticaret, pazaryeri veya bayi portalı gibi sistemlerin canlıdan sonra Logo'ya otomatik cari açması gündemdeyse, mükerrer kartın entegrasyon tarafında nasıl önleneceğini Logo ERP entegrasyonu yazısında ayrıca anlattık. Burada konu, geçiş anında var olan veriyi temizlemek.
- Tekil anahtar seçinCari için VKN/TCKN, malzeme için yeni kod ve barkod. Anahtarı olmayan kayıt “sonra bakarız” listesine değil, karar listesine girer.
- Eşleme tablosu tutunEski kod → yeni kod tablosu açılış bakiyesinden açık faturaya kadar her şablonda kullanılır. Bu tablo projenin en değerli dosyasıdır.
- Pasifleri ayırınSon iki yılda hareket görmeyen cari ve malzemeleri ayrı listeye alın. Bakiyesi olmayanları taşımayın.
- Metin alanlarını sabitleyinVKN, barkod, IBAN gibi alanları Excel'de metin biçimine alın; baştaki sıfırlar ve uzun sayılar bozulmasın.
- Kim karar verdi, yazınBirleştirilen her kart için kimin onay verdiğini not edin. Canlıdan sonra çıkan itirazlarda bu not işinizi çok kolaylaştırır.
Açılış bakiyesi aktarımı ve mutabakat nasıl yapılır?
Açılış bakiyesi aktarımı, eski sistemin belirli bir tarihteki fotoğrafını yeni sisteme taşımaktır. Bu fotoğrafın üç parçası vardır: muhasebe açılış fişi (hesap bakiyeleri), alt kayıt bakiyeleri (cari, stok, banka, kasa, çek) ve açık belgeler. Üçünün birbirini tutması gerekir. 120 Alıcılar hesabının bakiyesi, müşteri carilerinin toplamına eşit olmalıdır; 153 Ticari Mallar, ürün ürün sayım miktarı × birim maliyet toplamına; 102 Bankalar, banka ekstrelerinin toplamına.
Fotoğrafın çekileceği tarih, yani canlı tarihi, projenin en önemli kararlarından biridir. Yıl başı en temiz kesittir: açılış fişi yalnız bilanço hesaplarıyla yapılır, gelir ve gider hesapları sıfırdan başlar. Yıl içinde geçiliyorsa açılışta kümülatif mizanın devri gerekir; yıl sonu kapanışı ve gelir tablosu yeni sistemden çıkacaksa o yılın gelir-gider bakiyeleri de taşınmalıdır.
- ÖnerilirYıl başı (1 Ocak)+ Bilanço hesaplarıyla temiz açılış; yıllık raporlar tek sistemde− Aralık yoğunluğu; sayım ve kapanışla aynı haftalara sıkışır
- ÖnerilirÇeyrek başı+ Geçici vergi dönemiyle aynı kesit; mali müşavir için düzenli− Kümülatif mizan devri gerekir
- OlurAy başı+ Takvime en esnek uyan seçenek− Yıl içi geçiş; gelir-gider bakiyeleri de taşınır
- KaçınınAy ortası+ Hiçbir muhasebe avantajı yok− Aylık beyan iki sistemden derlenir; stok ve cari kesiti bulanıklaşır
Ay ortasında geçmek, o ayın beyanlarını iki sistemden toplamak demektir; bu yüzden ay başını hedefleyin. e-Defter kullanıyorsanız durum biraz daha hassas. Yıl içinde muhasebe yazılımı değiştirilebilir, ama beratı GİB'e yüklenmiş ayları yeni sistemde yeniden üretmeyin: yeniden oluşturulan defter, gönderilmiş beratla uyuşmaz. Bu yüzden geçişi beratı henüz oluşturulmamış bir ayın başından başlatmak gerekir. Yevmiye madde numaralarının sürekliliği, yeni yazılımın e-Defter tarafındaki tanımları ve imza yetkilendirmesi de mali müşavirinizle birlikte planlanacak işler. Yıl ortası geçişte mali müşaviri, canlı tarihine karar verilen toplantıda masada tutun.
“Toplamlar tutuyor mu?” kontrol tablosu
| Alt kayıt toplamı | Eşit olması gereken | Nasıl doğrulanır? |
|---|---|---|
| Müşteri cari toplamı | 120 Alıcılar hesabı bakiyesi | Cari bakiye listesi ile muhasebe mizanı yan yana |
| Tedarikçi cari toplamı | 320 Satıcılar hesabı bakiyesi | Büyük tedarikçilerden ekstre teyidi |
| Stok miktarı × birim maliyet | 153 (ve varsa 150, 151, 152) bakiyeleri | Sayım listesi + mali müşavirle onaylı maliyet |
| Banka bakiyeleri | 102 Bankalar alt hesapları | Geçiş tarihli banka ekstreleri |
| Kasa bakiyesi | 100 Kasa hesabı | Kasa sayım tutanağı |
| Portföydeki çekler | 101 Alınan Çekler hesabı | Çek listesi tek tek, durumlarıyla |
| Senetler | 121 Alacak Senetleri / 321 Borç Senetleri | Senet listesi, vadeleriyle |
| Verilen çekler | 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri | Çek karnesi ve banka teyidi |
Açılış adımları
- Büyük müşteri ve tedarikçilere geçiş tarihinden önce mutabakat mektubu veya ekstre gönderin; dönmeyenleri listeleyin.
- Geçiş tarihinden önceki son iş günü veya hafta sonu tam depo sayımı yapın. Sayım ile canlı arasında hareket olacaksa farkı fişle kapatın.
- Banka ve kasa bakiyelerini ekstre ve sayım tutanağıyla belgelendirin.
- Alt kayıt listelerini (cari, stok, banka, çek) muhasebe mizanıyla yan yana koyun ve farkları açıklayın. Açıklanamayan farkı taşımayın, önce eski sistemde düzeltin.
- Açılış fişini test firmasında oluşturun, mali müşavirle birlikte kontrol edin, sonra canlı firmada kesinleştirin.
- Eski sistemde kayıt girişini kapatın ve geçiş tarihindeki son mizanı PDF ve Excel olarak arşivleyin.
Paralel çalışma gerekli mi, ne kadar sürmeli?
Paralel çalışma, yeni sistem canlıya alındıktan sonra kısa bir süre eski düzenin de yürütülmesi ve iki tarafın sonuçlarının karşılaştırılmasıdır. Amaç yeni sistemi “denemek” değil, aktarım ve parametre hatalarını gerçek hareketle yakalamaktır. Doğru kurgulanırsa güven verir; yanlış kurgulanırsa ekibi iki kat işle yorar ve yeni sisteme karşı direnç üretir.
Stok ağırlıklı, çok şubeli ya da üretim yapan şirketlerde paralel çalışmayı öneriyoruz: stok maliyeti, ambar transferleri ve cari bakiyeleri ilk haftalarda gerçek belgeyle sınanmalı. Stoksuz, tek şubeli ve kayıt hacmi düşük bir şirkette ise iyi yapılmış bir deneme aktarımı ve test firmasında yürütülmüş senaryolar çoğu zaman yeterlidir; paralel çalışma gereksiz yük olur.
Süre için kesin gün sayısı vermiyorum, çünkü belirleyici olan takvim değil, farkların sıfırlanmasıdır. Pratikte birkaç günden iki üç haftaya uzanan bir aralık görüyoruz ve ölçüt şu: iki ardışık gün sonu karşılaştırmasında açıklanamayan fark kalmadıysa eski düzen kapatılır. Ay sonu kapanışını yeni sistemde bir kez yapmış olmak da iyi bir bitiş işaretidir.
- 1.Her şeyi iki kez girmeyinYalnız kritik belgeleri (satış faturası, stok transferi, tahsilat) iki tarafa girin. Geri kalanı yalnız yeni sistemde yürüsün.
- 2.Günlük karşılaştırma raporuGün sonunda üç sayıyı karşılaştırın: kritik ürünlerin stok miktarı, en büyük on carinin bakiyesi, kasa-banka toplamı.
- 3.Farkı aynı gün kapatınFark ertesi güne kalırsa üst üste biner. Her farkın nedenini ve düzeltmesini tek bir listede tutun.
- 4.Bitiş ölçütünü baştan yazın“İki gün üst üste fark yok” gibi bir ölçüt yazılmazsa paralel çalışma alışkanlığa dönüşür ve hiç bitmez.
ERP kullanıcı eğitimi nasıl planlanır?
ERP eğitimini modüle göre planlamak yaygın bir hatadır. Depo sorumlusunun “Malzeme Yönetimi modülü” eğitimine ihtiyacı yoktur; mal kabulü, sayım ve transfer fişini nasıl keseceğini, hatalı fişi nasıl düzelteceğini bilmesi gerekir. Eğitimi rollere göre kurun ve her rol için iş gününün gerçek senaryolarını kullanın.
Eğitim canlı gününden önce başlamalı ve test firmasında, mümkünse sizin aktarılmış verinizle yapılmalıdır. Kullanıcı kendi müşterisini, kendi ürününü ekranda görünce sistemi çok daha hızlı benimser. Bizde en iyi sonuç veren düzen şu: iki saatlik sunum yerine kırk beş dakikalık bir oturum, ardından kullanıcının tek başına tamamladığı üç dört alıştırma (bir sipariş, bir irsaliye, bir iade, bir tahsilat).
Her rol için iki sayfalık bir kısa kılavuz ve birkaç dakikalık ekran kaydı hazırlamak, canlıdan sonraki destek yükünü belirgin biçimde azaltır. Anahtar kullanıcı eğitimi diğerlerinden önce alır ve canlıdan sonra iç eğitmen olur; yeni işe başlayan bir çalışanın eğitimi artık dışarıya bağlı kalmaz.
- Satış
- Teklif ve sipariş girişi
- Müşteri bakiyesi ve risk limiti sorgulama
- Fiyat listesi ve iskonto
- Sipariş durumu takibi
- Depo
- Mal kabul ve irsaliye
- Ambar transferi
- Sayım fişi ve sayım farkı
- Sevk hazırlığı
- Muhasebe
- Fatura kontrolü ve e-belge
- Tahsilat, ödeme, çek/senet
- Banka hareketleri ve mutabakat
- Ay sonu kapanış adımları
- Satın alma
- Talep ve sipariş
- Tedarikçi fiyatı
- Mal kabul eşleşmesi
- Açık sipariş takibi
- Yönetici
- Günlük satış ve tahsilat özeti
- Stok değeri ve kritik stok
- Vadesi geçmiş alacaklar
- Onay bekleyen belgeler
Canlıya geçiş günü ve ilk 30 gün
Canlı günü sakin geçmelidir. Sakin geçmesinin yolu, o gün yapılacak her işin önceden bir listede durması ve listedeki her maddenin bir sahibinin olmasıdır. Canlıya alımı ayın ilk iş gününe, mümkünse bir hafta başına koyun; cuma akşamı canlıya geçip hafta sonunu sorun aramakla geçirmek kimsenin işine yaramaz.
Canlı günü kontrol listesi
- Önceki akşamEski sistemde kayıt girişi kapatıldı, son yedek alındı ve arşivlendi
- Önceki akşamSon aktarım ve açılış fişi canlı firmada; mali müşavir onayı alındı
- 08:30Kullanıcı hesapları ve yetkiler açık; her kullanıcı oturum açmayı denedi
- 09:00İlk satış siparişi ve ilk irsaliye anahtar kullanıcıyla birlikte girildi
- 10:00İlk e-Fatura / e-Arşiv belgesi kesildi, entegratörde durumu kontrol edildi
- 12:00İlk tahsilat ve banka hareketi işlendi, cari bakiyesi kontrol edildi
- 17:00Gün sonu karşılaştırması: stok, cari, kasa-banka; farklar listeye yazıldı
e-Fatura veya e-Arşiv kullanıyorsanız canlı gününün ilk resmî belgesini ekip olarak birlikte kesin: seri ve numara sürekliliğini, entegratör bağlantısını, alıcının posta kutusu bilgisini o anda doğrulayın. e-Belge tarafının ayrıntılarını, kimlerin geçmesi gerektiğini ve Logo'da aktivasyon adımlarını e-Fatura zorunluluğu yazısında anlattık.
İlk 30 gün
- 1. haftaYoğun destek: çözüm ortağı ekipte veya uzaktan sürekli ulaşılabilir. Her soru tek bir listede toplanır.
- 2. haftaHaftalık hata listesi gözden geçirilir; tekrarlayan sorunlar için kısa ek eğitim yapılır.
- 3. haftaRapor ihtiyaçları netleşir. Hazır raporlar yetmiyorsa özel rapor ve form tasarımı planlanır.
- 4. haftaİlk ay sonu kapanışı yeni sistemde yapılır; mali müşavirle birlikte kapanış provası tamamlanır.
Entegrasyonları canlı gününe yığmayın. E-ticaret, pazaryeri veya B2B bağlantıları çekirdek ERP oturduktan sonra birer birer açılmalı. Canlıdan sonra siparişin düşmemesi ya da stoğun tutmaması gibi sorunlarla karşılaşırsanız entegrasyon hataları yazısındaki teşhis adımları işinize yarar.
ERP projeleri neden başarısız olur? Yedi yaygın hata
ERP projelerinin başarısızlık oranları hakkında internette dolaşan pek çok yüzde var; kaynağı belirsiz olduğu için tekrar etmeyeceğim. Ama başarısız projelerin ortak noktaları konusunda sahadan yeterince şey gördük. Aşağıdaki yedi hata ve karşılıkları, bir geçişi kurtaran ya da batıran kararların büyük kısmını kapsıyor.
- Süreç tanımlanmadan kurulumNe oluyor?Program kurulur, ekranlar açılır, süreçler “zamanla oturur” denir.Ne yapmalı?Teklif → sipariş → sevk → fatura → tahsilat zincirini kurulumdan önce kâğıda dökün; parametreler bu zincire göre seçilsin.
- Kirli verinin taşınmasıNe oluyor?Excel olduğu gibi aktarılır, “sonra düzeltiriz” denir.Ne yapmalı?Tekilleştirme ve kod standardı aktarımdan önce biter. Yeni sistemde düzeltmek, belge bağlandığı için çok daha pahalıdır.
- Her modülün aynı gün açılmasıNe oluyor?Üretim, bütçe, entegrasyonlar ve raporlar tek bir canlı gününe sıkıştırılır.Ne yapmalı?Çekirdeği canlıya alın, kalanları fazlara bölün. Her faz kendi test ve eğitimini alsın.
- Proje sahibinin olmamasıNe oluyor?Proje BT'ye ya da çözüm ortağına bırakılır; kararlar havada kalır.Ne yapmalı?Karar yetkisi olan bir iç proje sahibi atayın ve haftalık toplantıyı onun takvimine koyun.
- Eğitimin sona bırakılmasıNe oluyor?Canlıdan bir gün önce herkese iki saatlik sunum yapılır.Ne yapmalı?Rol bazlı eğitim test aşamasında başlar, kullanıcı kendi verisiyle alıştırma yapar.
- Excel'e geri dönüşe izin vermekNe oluyor?Paralel dönem bitmez, eski dosyalar güncellenmeye devam eder.Ne yapmalı?Bitiş ölçütünü yazın, ölçüt sağlandığında eski dosyaları salt okunur yapın.
- Özelleştirmeyi baştan abartmakNe oluyor?Eski Excel düzenini birebir taklit eden ekran ve rapor talepleri ilk fazı doldurur.Ne yapmalı?Önce standart akışla çalışın. Üç ay sonra gerçekten eksik kalanları özelleştirin; çoğu talep kendiliğinden düşer.
Proje yönetimi ve dijitalleşme sırasını şirket genelinde planlamak istiyorsanız, ERP'nin bu planda nerede durduğunu dijital dönüşüm yol haritası yazısıyla birlikte okumanızı öneririm. Bağımsız bir gözle kapsam ve takvim değerlendirmesi gerekiyorsa teknik danışmanlık tarafında da bu işi yapıyoruz.
ERP sistemine geçişe nereden başlamalı?
Yazılımdan değil, verinizden başlayın. Bu hafta yapabileceğiniz en faydalı iş, ortak klasördeki Excel dosyalarının listesini çıkarmak, cari listesini VKN ile taramak ve kod standardı konusunda iç proje sahibinizle bir karar toplantısı yapmak. Bunlar hazır olduğunda modül planını, takvimi ve teklifi tahminle değil, elinizdeki veriyle konuşursunuz.
Geçişi birlikte planlamak isterseniz keşif görüşmesinde planlayıcı çıktınızı, veri envanterinizi ve hedef canlı tarihinizi konuşalım. Logo ERP çözüm ortaklığı kapsamında kurulumdan ilk ay desteğine kadar süreci yürütüyoruz; KOBİ ölçeğinde başlangıç arıyorsanız uygun maliyetli ERP arayan KOBİ'ler sayfasına, orta ve büyük ölçekli geçişler için ERP sistemine geçiş sayfasına göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular

W3 Bilişim'in kurucusu. ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği; teknoloji girişimlerinde teknik liderlik ve kurumsal yazılım projelerinde satış öncesi keşiften teslimata kadar uçtan uca deneyim.
Profili gör