Yeni Ürün Fikrini Fizibiliteye Almak İsteyen Kurumlar İçin Teknik Danışmanlık
Bir fikir, yatırım kararına dönüşmeden önce dört eksende sınanmalı: talep kanıtı, teknik yapılabilirlik, maliyet ve risk. Her ekseni ayrı ayrı değerlendirip yönetim kuruluna sunulabilir, varsayımları açıkça yazılmış bir fizibilite belgesi teslim ediyoruz.
- Varsayımlar gizlenmez, yazılır
- Maliyet tek rakam değil, aralık
- Gizlilik sözleşmesiyle çalışma
- İlk 30 dakikalık keşif görüşmesi ücretsiz
Kötü fikirler nadiren batırır; ölçülmemiş varsayımlar batırır
Yeni ürün kararları çoğunlukla bilgi eksikliğinden değil, hangi bilginin eksik olduğunun bilinmemesinden zorlaşır. Fizibilite çalışmasına gelen kurumlarda en sık gördüğümüz tıkanmalar şunlar.
Merdivenin üst basamağına çıkmak her zaman gerekmez; gereken şey, kararın hangi basamaktaki kanıta dayandığının yazılı olmasıdır.
- Talep, varsayım hâlinde duruyor“Böyle bir şey olsa herkes alır” cümlesi çoğu fikrin başlangıcıdır. Fikrin gerçek alıcısıyla henüz konuşulmamışsa, talebe dair elde kanıt değil temenni vardır.
- Teknik zorluk yanlış yere konumlanmışEkip en görünür kısmı zor sanıyor; asıl risk çoğu zaman entegrasyonda, veri kalitesinde veya beklenen hacimde saklı oluyor.
- Maliyet yalnız geliştirme olarak düşünülmüşBütçe ilk sürümü kapsıyor ama altyapı, lisans, destek ve güncelleme yükü hesapta yok. Ürün yayına çıktıktan sonra gerçek gider başlıyor.
- Mevzuat sonraya bırakılmışKişisel veri, sektörel izin veya faturalandırma kuralları tasarımın sonunda gündeme gelince, mimarinin bir kısmı yeniden kurgulanmak zorunda kalıyor.
- Karar, en ikna edici anlatıcıya bağlıSeçenekler aynı ölçüyle karşılaştırılmadığı için toplantıyı sunum kalitesi belirliyor. Aynı fikir, farklı kişilerce anlatıldığında farklı karar üretiyor.
- Vazgeçme koşulu tanımlı değilProjenin hangi bulguda durdurulacağı baştan yazılmadığı için, kötü haber geldiğinde durmak değil bahane aramak kolaylaşıyor.
Fikri dört eksende sınıyor, varsayımları görünür kılıyoruz
Fizibilite çalışması bir onay mekanizması değildir; fikrin en zayıf halkasını bulmayı amaçlar. Bu yüzden çalışmaya fikri güçlendirecek argümanlarla değil, onu çürütebilecek sorularla başlıyoruz.
- Fikri tek sayfaya indirmeKim için, hangi sorunu, nasıl çözüyor ve başarı nasıl ölçülecek — dördü tek sayfada netleşmeden ilerlemiyoruz.TeslimÜrün tek sayfasıBaşarı ölçütleriKapsam dışı listesi
- Varsayım envanteriFikrin ayakta durabilmesi için doğru olması gereken her şey listeleniyor ve her biri “yanlış çıkarsa ne olur” sorusuyla derecelendiriliyor.TeslimVarsayım listesiKritiklik derecesiKanıt seviyesi
- Teknik seçenek analiziEn az iki uygulanabilir teknik yol karşılaştırılıyor; hazır bileşenle çözülebilecek kısımlar ayrıştırılıyor.TeslimSeçenek karşılaştırmasıMimari taslağıBağımlılık ve entegrasyon listesi
- Maliyet ve kaynak kırılımıBir kerelik geliştirme, tekrarlayan altyapı ve lisans, ve işletme yükü ayrı ayrı aralık olarak çıkarılıyor.TeslimMaliyet aralıklarıEkip ihtiyacıZaman planı taslağı
- Risk ve mevzuat değerlendirmesiTeknik, operasyonel ve mevzuata dair riskler etkisiyle birlikte kaydediliyor; azaltma yolları öneriliyor.TeslimRisk kaydıAzaltma önerileriMevzuat kontrol listesi
- Karar belgesi ve sunumBulgular karar vericiler için özetleniyor; devam, küçülterek devam veya durma seçeneklerinin her biri koşuluyla yazılıyor.TeslimFizibilite raporuYönetim sunumuVazgeçme koşulları
Fikir değerlendirme kartı
Dört eksende, fikrinizin bugünkü durumuna en yakın ifadeyi seçin. Kart her eksen için ayrı bir okuma üretir ve hangi eksenin kararı tıkadığını gösterir. Toplam puandan çok en düşük eksen belirleyicidir: bir fikir en zayıf halkası kadar sağlamdır.
Her eksende bugünkü durumunuza en yakın ifadeyi seçin. Kart, seçimlerinizi aynı ölçeğe yerleştirip hangi eksenin kararı tıkadığını ve o ekseni kapatmak için ne gerektiğini gösterir.
Kart sonucunuzu ve fikrinizin bugünkü hâlini konuşalım; keşif görüşmesinde hangi ekseni önce sınamanın en düşük maliyetli olduğunu birlikte çıkaralım. İlk 30 dakika ücretsizdir ve gizlilik sözleşmesiyle çalışırız.
Bu kart bir öz değerlendirme aracıdır; fizibilite raporu yerine geçmez ve pazar araştırması sağlamaz. Gerçek değerlendirmeyi fikrinizin ayrıntılarına, hedef kitlenize ve mevcut altyapınıza bakarak yapıyoruz.
Fizibilite raporunda ne var
Rapor, fikrin olgunluğuna göre daraltılır veya genişletilir. Aşağıdaki başlıklar tipik bir yeni ürün fizibilitesinde ele alınanlardır.
- TalepVarsayım envanteriFikrin dayandığı her varsayım, kritikliği ve bugünkü kanıt seviyesiyle birlikte listelenir.
- TalepKanıt toplama önerisiEksik kanıtı en ucuz yoldan kapatacak yöntem: görüşme, ön kayıt veya sınırlı pilot.
- TeknikSeçenek karşılaştırmasıEn az iki uygulanabilir teknik yol; hazır bileşenle çözülebilecek kısımlar ayrıştırılır.
- TeknikMimari taslağıAna bileşenler, veri akışı ve entegrasyon noktaları; ölçek varsayımlarıyla birlikte.
- TeknikKavram kanıtı tasarımıRiskin teknik tarafta yoğunlaştığı durumda sınanacak soru ve başarı ölçütü önceden yazılır.
- MaliyetÜç kalemli maliyet aralığıBir kerelik geliştirme, tekrarlayan altyapı ve lisans, ve işletme yükü ayrı ayrı.
- RiskRisk kaydıTeknik, operasyonel ve mevzuata dair riskler; etki, olasılık ve azaltma önerisiyle.
- KararKarar belgesiDevam, küçülterek devam ve durma seçenekleri; her biri koşulu ve vazgeçme ölçütüyle.
Fizibiliteyi kendi geliştirme hizmetimizi satmak için yapmıyoruz; hazır bir ürün ya da hiç yapmamak doğru cevapsa bunu açıkça yazarız. Sınırlarımızı da baştan söylüyoruz: pazar araştırması şirketi değiliz, sektör büyüklüğü tahmini üretmiyoruz ve mevzuat konusunda kesin hüküm kurmuyoruz — hukuki görüşü kendi danışmanınızdan almanız gerekir. Yaptığımız şey, teknik yapılabilirliği ve maliyeti savunulabilir biçimde ortaya koymak ve talebe dair elinizdeki kanıtın gücünü değerlendirmektir.
Karar olumlu çıkarsa uygulama tarafı ayrı kapsam ve ayrı teklifle konuşulur: ürün web tabanlıysa web yazılım geliştirme, mobil ayak varsa mobil yazılım geliştirme, arayüz ve akış tasarımı için UI/UX tasarım ve yapay zeka bileşeni için yapay zeka hizmetlerimiz devreye girer. Mobil tarafta native ile çapraz platform kararının maliyet etkisini mobil uygulama geliştirme süreci yazımızda, ilk yapay zeka projesini seçerken bakılacakları ise şirketlerde yapay zeka kullanımı rehberimizde anlattık. Kendi ürünlerimizden Tuğra AI ve Lexigate, fikirden fizibiliteye geçiş sürecini bizzat yaşadığımız iki örnek.
Fizibilitenin en değerli çıktısı bazen “bu hâliyle yapılmamalı” cümlesidir. Erken verilmiş bir vazgeçme kararı, aylar sonra verilecek aynı kararın çok küçük bir kesri kadar maliyetlidir.
Örnek bir fizibilite çalışması akışı
Aşağıdaki akış; tek bir ürün fikri, iki kaynak sistem entegrasyonu ve mevcut bir müşteri tabanı içeren tipik bir kurumsal başlangıç için hazırlanmış örnektir. Sizin planınız fikrin kapsamına göre netleşir.
| Zaman | Ne yapılır | Adım sonunda elinizde ne olur |
|---|---|---|
| 1. gün | Keşif görüşmesi | Fikrin tek sayfası, çalışma kapsamı taslağı |
| 1. hafta | Varsayım envanteri çalıştayı | Varsayım listesi, kritiklik ve kanıt seviyesi |
| 1. hafta | Talep kanıtı değerlendirmesi | Kanıt gücü okuması, kanıt toplama önerisi |
| 2. hafta | Teknik seçenek analizi | En az iki yol, mimari taslağı, entegrasyon listesi |
| 2. hafta | Maliyet ve kaynak kırılımı | Üç kalemli maliyet aralığı, ekip ihtiyacı |
| 3. hafta | Risk ve mevzuat taraması | Risk kaydı, mevzuat kontrol listesi |
| 3. hafta | Karar belgesi hazırlığı | Seçenek karşılaştırması, vazgeçme koşulları |
| 3. hafta+ | Yönetim ve teknik sunum | İki katmanlı sunum, soru-cevap, sonraki adım |
Karar olumlu çıkarsa bir sonraki adım genellikle kavram kanıtı veya dar kapsamlı ilk sürüm olur. Olumsuz çıktığında da elinizde bir çıktı kalır: hangi varsayımın tutmadığı yazılıdır ve aynı yanlış ikinci bir fikirde tekrarlanmaz.
- HizmetTeknik Danışmanlık & ProjelendirmeHizmetin tamamı: kapsam, süreç, paketler ve teslimatlar.
- HizmetUI/UX TasarımKarar olumlu çıktığında ilk somut adım: akış ve prototip.
- HizmetYapay ZekaFikirde yapay zeka bileşeni varsa yapılabilirliğin sınanması.
- ProjeLexigateKeşif ve mimari planlama aşamasındaki kendi ürünümüz.
- RehberMobil uygulama geliştirme süreci: native mi, cross-platform mu?Mobil ayak varsa maliyeti belirleyen ilk karar.
- RehberŞirketlerde yapay zeka: ilk proje rehberiYapay zeka fikirlerinde fizibiliteyi neyin belirlediği.
Sık sorulanlar
Kararın nasıl çıktığı, gizlilik, maliyet tahmininin güvenilirliği, kavram kanıtı ve raporun formatı hakkında en çok sorulanlar.
Fikri yatırım kararına dönüştürmeden önce sınayalım
Fikrinizi ve bugün elinizde ne olduğunu anlatın; keşif görüşmesinde hangi ekseni önce sınamanın en düşük maliyetli olduğunu birlikte çıkaralım. İlk 30 dakikalık görüşme ücretsizdir ve gizlilik sözleşmesiyle çalışırız.
- ✓ İlk 30 dk. keşif ücretsiz
- ✓ Gizlilik sözleşmesi ile çalışma
- ✓ Varsayımlar raporda açık yazılır
En pahalı fizibilite, yapılmayan fizibilitedir
Talep, teknik, maliyet ve risk — dördü aynı belgede yazılı olduğunda karar tartışması kısalır. Nereden başlayacağınızı keşif görüşmesinde birlikte belirleyelim.